Hergebruik en centrale ontsluiting van milieuhygiënische bodemgegevens past geheel in de omgevingsontwikkelingen rondom digitalisering van overheidsinformatie. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in het omgevingsmanagement van het programma BIDON

Omgevingswet

Met de Omgevingswet worden de vele regels voor de inrichting van onze leefomgeving vereenvoudigd.

De Omgevingswet bundelt zo’n 26 wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet gaat naar verwachting in 2018 in. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet wijzigt het bodembeleid drastisch. Dit heeft ook gevolgen voor het informatieaanbod en de hergebruiksmogelijkheden ervan.

In de Omgevingswet zal een systematiek centraal staan die er voor zorgt dat de bodemkwaliteit te allen tijde moet passen bij het gebruik. Slechts bij een verandering van functie dient er dus in bepaalde gevallen een bodemsanering plaats te vinden. Bij de bepaling van de bestaande kwaliteit wordt hergebruik van bestaande gegevens essentieel.

Informatiehuis Bodem en Ondergrond

Het Informatiehuis Bodem en Ondergrond (IHBO) is één van de tien informatiehuizen die onderdeel zijn van het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Huiseigenaar is Rijkswaterstaat (Directie Leefomgeving). Het Digitale Stelsel en dus ook de informatiehuizen gaan de digitale processen rond de Omgevingswet zo goed mogelijk faciliteren. Dit betekent bijvoorbeeld dat (on-)mogelijkheden bij een gewenste activiteit in een vroeg stadium in beeld worden gebracht. Specifiek voor bodemkwaliteit kan dit ook een vraag naar milieuhygiënische bodemgegevens betekenen.

Het ligt niet in de lijn van de verwachting dat BIDON onderdeel gaat worden van het Informatiehuis. De informatiehuizen zijn met name bedoeld voor het beantwoorden van een informatievraag vanuit de Omgevingswet en richten zich op facilitering hiervan middels informatieproducten. Data blijft bij de bron. Dit is ook van belang omdat databronnen óók informatievragen moeten kunnen beantwoorden die buiten de scope van de Omgevingswet liggen. Dit is in het geval van BIDON bijvoorbeeld aan de orde bij de gegevensbehoefte van netbeheerders. Die komt met name voort uit een arbo/veiligheidsvraag, wat buiten de scope van de Omgevingswet valt.

De Basisregistratie  Ondergrond (BRO)

De Basisregistratie Ondergrond (BRO) is een ontwikkeling, waarmee de beschikbaarheid van een breed spectrum aan datasets met betrekking tot de ondergrond vanaf 2017 stapsgewijs wettelijk geborgd wordt. Gegevens over de milieuhygiënische bodemkwaliteit zijn voorlopig geen onderdeel van de BRO.

Desondanks beseft de overheid dat een uniforme ontsluiting van milieuhygiënische bodemgegevens wel degelijk van belang is en dat op korte termijn een oplossing gewenst is in het belang van zowel overheid als markt. Daarom is het een uitgelezen kans dat de direct betrokkenen (netbeheerders, gemeenten, provincies en omgevingsdiensten) zelf het initiatief hebben genomen om hun gezamenlijke data te bundelen en te ontsluiten via BIDON.

De initiatiefnemers van BIDON en het ministerie van IenM als verantwoordelijke voor de BRO onderhouden nauw contact om ervoor te zorgen dat beide initiatieven waar nodig op elkaar worden afgestemd. Zo letten de initiatiefnemers goed op de wijze van gegevenslevering en -gebruik. Dit dient voor bronhouders en afnemers zo gebruiksvriendelijk mogelijk te gebeuren, zonder het idee dat er sprake is van twee loketten. Op termijn wordt bezien of het wenselijk is dat de gegevens die BIDON verzamelt, deels of geheel onder het regime van de BRO komen te vallen.

Marktinitiatieven

De afgelopen jaren is door diverse adviesbureaus en IT leveranciers gewerkt aan het ontwikkelen van bodeminformatieproducten waarbij gegevens van adviesbureau, netbeheerder en overheid zijn samengebracht. Voorbeelden hiervan zijn de bodemrisicokaart van MWH en BDOK van Antea/NazcaI. Naast milieuhygiënische bodemgegevens maken deze producten ook gebruik van bijvoorbeeld informatie uit eerder uitgevoerde risicobepalingen, historische bodembedreigende activiteiten en bodemsaneringsplannen met ingeschatte interventiewaarde contouren.

Bodemsanering

BIDON is complementair ten opzichte van deze initiatieven:  BIDON beoogt de milieuhygiënische gegevens van alle deelnemende netbeheerders, gemeenten en provincies (en namens hen de OD/RUD’s) landsdekkend voor hergebruik beschikbaar te stellen. BIDON levert data die voor informatieproducten, zoals een risicokaart, een onmisbaar ingrediënt vormen. Voor BIDON geldt dat de genoemde risicokaart een tastbaar bewijs is van de behoefte aan een goed georganiseerde ontsluiting van milieuhygiënische bodemgegevens.