Samen gebruik maken van bodemkwaliteitsgegevens

BIDON is een programma met als doel het hergebruik van milieuhygiënische bodemgegevens te verbeteren.

Dankzij het programma BIDON worden processen bij de overheid en bij het bedrijfsleven efficiënter en van een hogere kwaliteit, worden kosten in de keten lager en wordt werken in de grond veiliger.

BIDON creëert een brede gegevensbasis voor visie- en planvorming binnen het omgevingsbeleid, inclusief toezicht en handhaving.

Burgers, bedrijfsleven en overheden krijgen makkelijk en snel toegang tot milieuhygiënische bodemgegevens.

BIDON bereikt dit door een gemeenschappelijke voorziening te realiseren voor het delen en hergebruiken van milieuhygiënische bodemgegevens. De belanghebbende partijen passen daarop hun informatiesystemen en de werkprocessen aan.

BIDON werkt intensief samen met de betrokken partijen zoals gemeenten, provincies, omgevingsdiensten, netbeheerders en bodemadviesbureaus voor de uitwerking en realisatie. BIDON is een initiatief van de overheid en netbeheerders.

Lees verder

Gemeenten en netbeheerders zoeken naar mandaat

In een extra bijeenkomst van de Programmaboard BIDON (PBB) is door netbeheerders en gemeenten vastgesteld dat het van belang is om per direct een intensieve discussie te starten over welk mandaat ze hebben als het gaat om besluitvorming rond BIDON.

De voorbereidingen voor de daadwerkelijke bouw van BIDON zijn nagenoeg afgerond. Er liggen aanbestedingsdocumenten en oprichtingsstukken voor een gezamenlijke rechtspersoon. De start betekent ook dat beide partijen een meerjarige financiële verplichting aangaan. Hierbij vinden de partijen het belangrijk om ook meer garanties te krijgen ten aanzien van de voorspelde baten. Deze baten houden direct verband met de hoeveelheid data die ingebracht wordt.

De vertegenwoordigers van gemeenten en netbeheerders in de programmaboard hebben geen formeel mandaat namens hun achterban. Hierdoor kan dus geen garantie gegeven worden ten aanzien van de mate van deelname en zijn die baten dus onzeker.

Het is voor alle partijen van belang dat deze impasse doorbroken wordt. De komende weken wordt door intensief wederzijds contact onderzocht hoe hiervoor gezorgd kan worden. Alle voorwaarden voor de financiering van BIDON komen hierbij opnieuw op tafel.

Voor alle partijen is dit een interessant traject, omdat de mandaatkwestie in meerdere dossiers tot discussie leidt. Overigens betekent dit dat de inzet van de programmaorganisatie de komende maanden geminimaliseerd wordt, omdat deze onderdeel uitmaakt van de benodigde financiering.

Voor vragen hierover kunt u contact opnemen met Durk Groenveld (voorzitter programmaboard BIDON) –  dgroenveld@netbeheernederland.nl of Jan Klein Kranenburg (secretaris programmaboard BIDON) – jan.kleinkranenburg@rws.nl

Programma Board wil aansluiting concretiseren

Programmaboard BIDON onverminderd positief maar wil concretisering aansluiting uiterlijk mei 2017

Op 9 december jl. vergaderde de programmaboard BIDON (PBB) over de voortgang en de status van het programma. Onderwerpen waren onder meer de financiering voor de periode 2017-2021 en de oprichting van een rechtspersoon voor het samenwerkingsverband BIDON. Ook de nadere uitwerking van (indirecte) kosten voor gemeenten, provincies, omgevingsdiensten, netbeheerders en adviesbureaus kwam aan bod. Tenslotte is gesproken over de activiteiten voor de komende maanden.

Onzekerheden

De PBB is onverminderd positief over het potentieel van BIDON. Er is een duidelijk gedeeld belang voor netbeheerders en overheid. Er zijn concrete netto baten in procesoptimalisatie en vermindering van het aantal bodemonderzoeken. Inmiddels liggen er ook voldoende feiten op tafel om dit te staven. Het blijkt echter onmogelijk om alle onzekerheden volledig uit te bannen. De grootste onzekerheid is de mate van vulling van de gemeenschappelijke voorziening en een concreet zicht op partijen die daadwerkelijk gaan aansluiten. Deze onzekerheden hoeven de voortgang van het programma niet in de weg te staan, aldus de PBB. Er is een strategie geformuleerd waarin de gegevensuitwisseling start met een kleine kritieke massa en een groeimodel voor de rest.

Aansluitkosten

Eén van de onzekerheden betrof de aansluitkosten voor de data leveranciers en gebruikers. Hierover is meer duidelijk geworden. Uit het onderzoek van PBLQ blijkt een bandbreedte van circa € 0,5 mln tot € 5 mln. aansluitkosten, afhankelijk van het scenario. Dit gaat om de totale kosten voor enkele honderden gemeenten, adviesbureaus en netbeheerders. Onder andere voor aanpassing van hun software. In alle gevallen blijft de business case voor BIDON ruimschoots positief. Wel blijkt uit het onderzoek opnieuw dat het tempo waarmee partijen zullen aansluiten en de mate waarin bestaande bodemgegevens kunnen worden aangeleverd sterk varieert.

Convenant

Van Doorne Advocaten heeft juridisch advies uitgebracht over de op te richten rechtspersoon. Hieruit blijkt dat de gekozen vorm met een samenwerkingsconvenant voor overheid en netbeheerders en een stichting als rechtspersoon passend is bij de huidige stand van zaken en de voorgenomen implementatiestrategie. Het vormt de basis voor een groeimodel waarbij de komende maanden partijen hun voornemen om deel te nemen kunnen formaliseren met ondertekening van het convenant en deelname aan de stichting. Partijen die daarna aanhaken kunnen eenvoudig aan het samenwerkingsverband worden toegevoegd.

Financiering en concretisering aansluiten

Voor de financiering van de activiteiten voor 2017-2021 zijn momenteel middelen uit het uitvoeringsprogramma bodem en ondergrond en de BRO toegezegd. Deze middelen zijn echter nog niet voldoende om met het programmaplan 2017-2021 door te gaan. De PBB acht het ook van belang dat de steun van aan te sluiten partijen explicieter wordt vastgelegd met de ondertekening van het convenant. Daarom is besloten om tot uiterlijk eind mei de tijd te nemen om voldoende toezeggingen tot aansluiten op te halen én om de benodigde financiering rond te maken. Beiden zijn noodzakelijk om eind mei groen licht te geven voor het vervolg: de ontwikkeling van de gemeenschappelijke voorziening.

Verder is de PBB van mening dat de aanbestedingsdocumenten conform plan eind januari/begin februari moeten worden afgerond. Hiermee wordt het huidig momentum vastgehouden en het voorkomt dat er na het verkrijgen van groen licht onnodige tijd verloren gaat.

BIDON film

Bekijk de BIDON film!

BIDON: Een gemeenschappelijke voorziening voor het delen en hergebruik van milieuhygiënische bodemdata.

Waarom? Voor wie? Hoe gaat dat er uit zien?  En wat is de stand van zaken?

Bekijk de BIDON animatiefilm. Binnen 3 minuten bent u helemaal op de hoogte!

Verslag informatie- en netwerkmiddag 12 oktober 2016

Ruim honderd deelnemers waren op 12 oktober te gast bij het programma BIDON in Jaarbeurs Meetup te Utrecht. In dit verslag wordt kort teruggeblikt op de dag aan de hand van de verschillende interactieve sessie.

img_3959

Het programma BIDON

In de eerste plenaire sessie lichtte programmamanager Ruud Boot het programma BIDON toe: In 2014 ontstond bij netbeheerders en de overheid het plan voor hergebruik van milieu hygiënische bodemgegevens.

img_3940

Er wordt veel bodemonderzoek gedaan, vaak meerdere malen op dezelfde plaats, maar de gegevens worden niet gedeeld. De plannen zijn uitgemond in het programma BIDON dat begin 2016 is gestart. Uit de business case blijkt dat er veel te winnen is bij een gemeenschappelijke voorziening voor het delen van bodemonderzoeksgegevens. Het zal leiden tot een aanzienlijke kosten- en tijdsbesparing. Ook kan een gemeenschappelijk voorziening werken in de grond veiliger maken, met name in spoedsituaties.

De presentatie van Ruud Boot is hier te downloaden

De presentatie werd door dagvoorzitter Ruben van der Laan op drie momenten onderbroken voor interactie met de zaal. Zo konden er open vragen worden gesteld.

img_3992

Veel vragen gingen over de relatie van BIDON met de Omgevingswet of de BRO, maar er waren ook vragen over open data, het te volgen proces om tot een gemeenschappelijke voorziening te komen en de kwaliteit van de data.

De aanwezigen werden ook stellingen voorgelegd. Op de stelling ‘Mijn organisatie sluit als eerste aan op de gemeenschappelijke voorziening’ antwoordde een bescheiden deel ‘ja’. Opmerkelijk was, dat op de stelling ‘Ik (persoonlijk) zal deelname aan BIDON adviseren binnen mijn organisatie en/of aan mijn netwerk’  bijna alle aanwezigen ‘ja’ antwoordden. Er is natuurlijk nog veel te doen en zijn er nog allerlei onzekerheden maar in elk geval is het bemoedigend om te constateren dat er bij de deelnemers enthousiasme is voor het idee van BIDON.

img_3973

Na het plenaire gedeelte gingen de deelnemers in groepen uiteen voor de workshops. Het doel van de workshops was het verzamelen van output, waar het programma BIDON mee verder kan. Zo kregen alle bezoekers specifieke vragen over het onderwerp van de workshop, maar ook algemene vragen waarmee suggesties voor BIDON en het versterken van het netwerk konden worden verzameld. Dit heeft geleid tot een waardevolle verzameling ideeën en aandachtspunten waarmee de diverse BIDON werkgroepen aan de slag gaan.

img_3987

Workshop gemeenschappelijke voorziening

In deze workshop ging het over  de werking van de gemeenschappelijke voorziening. Na een toelichting door Renato Kuiper (VKA) en David Balder (Rijkswaterstaat) werden de aanwezigen ingezet als denktank voor de thema’s beveiliging, interfaces en broker.

Download de presentatie gemeenschappelijke voorziening

Workshop Data-uitwisseling: Hoe zorgen we voor uniformiteit bij markt en overheid?

Sprekers Annemarie Feitz (RUD Noord-Holland-Noord) en Roeland Heuff (SIKB) lichtten toe hoe de dataset BIDON tot stand is gekomen en wat de inhoud van de dataset is. Ook de relatie BIDON / Omgevingswet kwam aan bod. De aanwezigen werden uitgenodigd om mee te denken welke problemen zich voor kunnen doen bij data-uitwisseling en welke oplossingen daarvoor kunnen worden bedacht.

Download de presentatie Data-uitwisseling

Workshop Wat gaat BIDON aan mijn werk veranderen?

De werkgroep keten-optimalisatie heeft de impact van BIDON voor alle ketenpartijen in kaart gebracht. Laurent Bakker (Tauw) en Jan Klein Kranenburg (RWS) lichtten de voor- en nadelen voor de diverse partijen toe. Met de deelnemers is nagedacht over de implementatievraagstukken om met de nieuwe werkwijze van BIDON aan de slag te gaan.

Download de presentatie Ketenoptimalisatie

Afsluiting

Aan het einde van de middag kwamen alle aanwezigen nog eenmaal bijeen in de grote zaal en werd de dag afgesloten met suggesties voor het programma vanuit de deelnemers, reflecties van leden van de programmaboard en Ruud Boot. Tijdens de netwerkborrel werd nog geruime tijd nagepraat.

img_3933

Oogst van de dag

De organisatie kijkt terug op een geslaagde middag en is al druk aan de slag om alle input te verwerken en de vragen te beantwoorden. Wat overheerst is een gecombineerd beeld van enthousiasme over de doelstellingen en kansen aan de ene kant en aandacht voor de financiering en uitvoering aan de andere kant. De inzet van veel partijen is nodig om BIDON tot een succes te maken en dat maakt het complex. De programmaboard van BIDON is zich dit bewust en besteedt hier veel aandacht aan.

Er waren veel inhoudelijke vragen bij de deelnemers, vooral omdat een aanzienlijk deel van de aanwezigen voor de eerste keer in detail over BIDON werd bijgepraat. Veel vragen zijn op de dag zelf beantwoord. We hebben de vragen die voor een brede groep van belang zijn toegevoegd aan de reeds aanwezige FAQ op de website van BIDON, onder meer over data kwaliteit, wettelijke verplichting en de relatie met ontwikkelingen in de omgeving, zie www.bidon.info/faqs

Er zijn voorstellen gedaan voor aanvullende ondersteuning van de aan te sluiten partijen zoals een “starterspakket”, grotere communicatie inspanning en ondersteuning bij het besluitvormingsproces. Deze suggesties nemen we mee bij het uitwerken van een aansluitproces en aansluitplanning. De werkgroep implementatie en communicatie ziet toe op de opvolging en uitvoering.

Er zijn voorstellen gedaan voor het faciliteren van het onderlinge gesprek tussen de aan te sluiten partijen, een soort community vorming. Voor een deel betekent dit doorgaan met wat het programma al doet namelijk via de werkgroepen en projectteams van stakeholders onderling afstemmen en inhoudelijke resultaten met elkaar realiseren. Het meest tastbaar hiervan is de aanbesteding en realisatie van de gemeenschappelijke voorziening. Ook het voortzetten van BIDON netwerkdagen hoort hierbij. Daarnaast kijken we naar de mogelijkheden van de sociale media zoals het opzetten van een linkedin groep voor BIDON of actiever en zichtbaarder deelnemen aan bestaande groepen. Er is ook een suggestie gedaan dat we regionale bijeenkomsten gaan doen of een roadshow. Omdat we een klein programmateam hebben en niet alles zelf kunnen initiëren / organiseren is het van belang dat BIDON aanhaakt bij regionale bijeenkomsten van de belanghebbende partijen zelf en hun koepels. Help ons daarbij! De werkgroep implementatie en communicatie ziet toe op de opvolging en uitvoering.

Verder zijn er inhoudelijke suggesties gedaan voor wijziging van de scope van BIDON, zoals de uitwisseling van documenten, informatie over explosieven of het maken van een totaalsysteem inclusief broker en KLIC. Vooralsnog blijven we bij de huidige scope van BIDON, in een FAQ wordt wel toegelicht waarom een bepaalde functie niet bij BIDON hoort of komt. Op sommige vragen / suggesties bijvoorbeeld op het vlak van de gegevensuitwisseling, risico op dubbele invoer van gegevens of informatiebeveiliging hebben we niet meteen een pasklaar antwoord. Deze worden opgepakt in het projectteam dat zich buigt over de gemeenschappelijke voorziening.

Alle aanwezigen: heel hartelijk dank voor jullie actieve deelname en alle vragen en suggesties!

Bekijk de vragen en antwoorden

Bekijk alle foto’s

Ga naar alle presentaties

Fotogalerij Netwerkmiddag 12 oktober 2016

BIDON netwerkmiddag levert veel op.

Is het inderdaad mogelijk om te komen tot een verbetering van het delen en hergebruiken van milieuhygiënische bodemdata? Welke kansen zijn er en welke knelpunten moeten dan nog uit de weg worden geruimd?

Op woensdag 12 oktober kwamen ruim 100 geïnteresseerden in Utrecht bijeen om van gedachten te wisselen over het doel en de aanpak van het programma BIDON. In plenaire sessies en thema-specifieke workshops is hierover uitgebreid met elkaar gesproken én gediscussieerd.

Uitkomst van de dag is in ieder geval een bevestiging van het nut van het programma en veel enthousiasme om er mee aan de slag te gaan. Dat enthousiasme is zowel binnen de programmaorganisatie BIDON aanwezig als bij de betrokken organisaties zoals gemeenten, netbeheerders en uitvoeringsdiensten. Desgevraagd bleken bijna alle aanwezigen de eigen organisatie te adviseren om aan te sluiten op de gemeenschappelijke voorziening voor het delen en hergebruiken van gegevens.

Natuurlijk zijn er ook aandachtspunten. Er moet door heel veel verschillende partijen gewerkt worden aan de benodigde aanpassingen van informatiesystemen en werkprocessen. Dat brengt kosten met zich mee, het vraagt om het stellen van prioriteit en het maken van keuzen. Het programma neemt daarin al een coördinerende en aanjagende rol maar er is nog meer nodig!

Ruud Boot, programmamanager BIDON: ‘Als programmateam zijn we heel blij met alle inbreng die we hebben gekregen in de vorm van vragen, zorgen en suggesties. We brengen dit de komende weken nader in beeld en koppelen het resultaat terug middels een verslag op de website, een aangevulde FAQ en waar nodig een bijsturing van de aanpak.’

De presentaties zijn hier te downloaden.

 

Marktconsultatie BIDON

In de periode van 11 juli t/m 5 augustus 2016 houdt het programma BIDON een (gesloten) marktconsultatie met als onderwerp de projectstartarchitectuur (PSA) en het daarin opgenomen functioneel ontwerp van de gemeenschappelijke voorziening van BIDON.

Het doel van de marktconsultatie is feedback uit de markt op te halen over het technisch ontwerp, het benodigde budget voor realisatie en de haalbaarheid van de planning. Het resultaat van de marktconsultatie wordt gebruikt voor een nadere onderbouwing van het benodigde budget (voor opname in programmaplan) en als bijdrage voor het programma van eisen voor de aanbesteding in 2017.

Lees verder

Succesvolle BIDON programmabijeenkomst

In het sfeervolle Stadskasteel Oudaen te Utrecht vond dinsdagmiddag 28 juni een succesvolle programmabijeenkomst plaats. In een aantal korte sessies lichtten de werkgroepen hun tussentijdse resultaten toe. Opvallend was hoeveel werk de verschillende werkgroepen in vijf maanden hebben verzet. Roeland Heuff van SIKB vertelde over de consultatie van de BIDON-dataset die een grote respons kende. Renato Kuiper van VKA presenteerde de concept-Project Start Architectuur en Jan Klein Kranenburg gaf in vogelvlucht aan wat de resultaten zijn van de analyses rond de ketenoptimalisatie. Programmamanager Ruud Boot praatte de middag aan elkaar en ging nader in op aspecten als governance, financiering en communicatie. Onderstaande foto’s geven een sfeerimpressie.

BIDON in Oudaen BIDON in Oudaen Ruud Boot presenteert

Netbeheerders sorteren voor op BIDON door juiste gegevensuitvraag

Netbeheerders kunnen nu al eenvoudige acties nemen om straks maximaal rendement uit BIDON te halen.

De acties hebben betrekking op de borging van de digitale gegevens die vrijkomen bij het uitvoeren van milieuhygiënisch bodemonderzoek.

Het gaat om de volgende acties:

  • correcte formulering van de gegevensuitvraag
  • goed archiveren van de aangeleverde bestanden
  • altijd een SIKB-xml bestand uitvragen

Lees het hele document

Het document is inmiddels onder de netbeheerders verspreid via de landelijke koepel PNBH (Platform Netbeheerders).